Konferencja Santa-Marta: Nadzieja na odejście od paliw kopalnych - i dla oceanów?

Pierwsza konferencja z fokusem na wdrażanie: przedstawiciele z około 80 krajów spotykają się w Santa Marta, Kolumbia, aby przedyskutować konkretne kroki w stronę odejścia od paliw kopalnych.

Od obietnicy do działania: „Koalicja chętnych” chce działać w obliczu narastającego kryzysu klimatycznego, nie czekając na globalny konsensus.

16 lat po katastrofie Deepwater Horizon: Rozszerzenie działalności fossyli w morzach zwiększa ryzyko dla ekosystemów morskich i ich fauny, jak zagrożony wieloryb Rice'a-Bryde'a w Zatoce Meksykańskiej.

Klimatyczny hotspot Morze Śródziemne: Podczas gdy działalność fossyli jest kontynuowana, ekosystemy morskie w regionie Morza Śródziemnego już teraz są pod olbrzymim naciskiem.

16 lat po katastrofie Deepwater Horizon 20 kwietnia 2010 USA ponownie rozwijają wydobycie paliw kopalnych w Zatoce Meksykańskiej – z możliwymi poważnymi skutkami dla fauny morskiej, takiej jak zagrożony wieloryb Rice'a-Bryde'a.

Jednak w Kolumbii pojawia się delikatna nadzieja: 28 i 29 kwietnia w Santa Marta spotykają się przedstawiciele z około 80 państw, aby w ramach „Koalicji chętnych” przedyskutować konkretne kroki na drodze do odejścia od paliw kopalnych.

Jednak podczas gdy konferencja może być punktem zwrotnym, w klimatycznych hotspotach takich jak Morze Śródziemne potrzeba pilnie działania.

Spotkanie w Santa Marta oznacza nowe podejście w międzynarodowej polityce klimatycznej: Zamiast nowych negocjacji, koncentruje się na wdrażaniu istniejących zobowiązań. Stoi za tym rosnące przekonanie, że nie brakuje porozumień, ale ich konsekwentnego wdrożenia.

Z perspektywy OceanCare jest to również oczywiste: Ochrona klimatu i ochrona mórz są nierozłączne – a oba wymagają teraz konsekwentnego wdrożenia odejścia od paliw kopalnych.

Dlaczego oceany są pod presją

Działalność offshore w kontekście paliw kopalnych napędza zarówno zmiany klimatyczne, jak i bezpośrednie uszkodzenia ekosystemów morskich. Jednocześnie jest głównym źródłem hałasu podwodnego.

Podczas badań sejsmicznych w poszukiwaniu nowych złóż ropy i gazu jednocześnie używa się dziesiątek dział dźwiękowych – generują one najgłośniejszy hałas oceaniczny z człowieka. Impulsy dźwiękowe osiągają nawet 260 decybeli i są podawane co dziesięć do 15 sekund przez tygodnie lub miesiące przez całą kolumnę wodną w kierunku dna morskiego.

Dla wielorybów i delfinów, które polegają na dźwięku do komunikacji, orientacji i poszukiwania pożywienia, ma to poważne skutki: zaburzenia zachowania, wyparcie z siedlisk i długoterminowy stres.

Morze Śródziemne traci czas

Z perspektywy OceanCare szczególnie w regionie Morza Śródziemnego, który ociepla się szybciej niż wiele innych obszarów morskich na świecie, pilność jest szczególnie widoczna.

Mimo to, poszukiwania złóż ropy i gazu oraz ich wydobycie są kontynuowane w niektórych częściach regionu – nawet w ochronnych obszarach morskich. To jeszcze bardziej zwiększa nacisk na już zagrożone gatunki, takie jak wieloryby i delfiny. Szczególnie hałas podwodny wpływa nie tylko na ssaki morskie, ale na niemal wszystkie organizmy morskie, w tym na ryby i bezkręgowce.

Jednak niektóre kraje pokazują, że istnieje inna droga: Portugalia, Francja i Hiszpania całkowicie lub częściowo zablokowały nowe zezwolenia na poszukiwanie złóż ropy i gazu w swoich wodach. Pokazuje to, że regionalne działanie jest możliwe i skuteczne.

OceanCare wzywa zatem do:

Zatrzymania nowych działalności fossyli offshore: Brak nowych licencji na poszukiwanie złóż ropy i gazu oraz jasnej mapy drogowej dla odejścia od istniejącego wydobycia.

Zakazu badań sejsmicznych dla poszukiwań złóż ropy i gazu, ponieważ są one jednym z najintensywniejszych źródeł hałasu podwodnego.

Ograniczenia zanieczyszczenia plastikami u źródła: Obowiązkowe zasady ograniczania i stopniowego zmniejszania produkcji nowych plastików do zrównoważonych rozmiarów.

Wzmocnienia działań regionalnych: Już istniejące porozumienia powinny, zwłaszcza w wrażliwych regionach jak Morze Śródziemne, być konsekwentnie wdrażane.

Nicolas Entrup, kierownik ds. międzynarodowej współpracy w OceanCare, wzywa zatem: „Oceany płacą cenę za naszą ciągłą zależność od paliw kopalnych – poprzez zmiany klimatyczne, hałas podwodny i ryzyko druzgocących wypadków naftowych. Dobrze już wiemy, co należy zrobić. Nie brakuje wiedzy naukowej, lecz politycznej woli. Konferencja w Santa Marta powinna dać potrzebny impuls do przyspieszenia odejścia od paliw kopalnych, przyspieszenia transformacji energetycznej i w końcu uczynienia ochrony mórz priorytetem.

Od wydobycia fossyli po zanieczyszczenie plastikiem: działalność człowieka zagraża granicom ekosystemów morskich. Kto chce chronić oceany, musi w końcu uporać się z tymi przyczynami u samego źródła – zamiast tylko zarządzać ich skutkami.”

Carlos Bravo Villa, specjalista ds. polityki morskiej w OceanCare, komentuje: „Od dziesięcioleci jest jasne, że musimy zrezygnować z paliw kopalnych – a mimo to nadal szuka się nowych złóż. Ten paradoks jest nie do utrzymania. Nie możemy udawać, że chronimy oceany, szukając jednocześnie ropy i gazu na dnie morskim.

To, co teraz jest potrzebne, to konkretne kroki: brak nowej działalności offshore dotyczącej poszukiwania złóż ropy i gazu, jasny harmonogram odejścia od istniejącego wydobycia i silne regionalne plany wdrożeniowe. Szczególnie Morze Śródziemne nie może czekać na globalny konsensus. W jednym z najszybciej ocieplających się rejonów morskich świata, badania sejsmiczne i działalność fossyli naprawdę zagrażają wielorybom i innym morskim organizmom, nawet w obszarach chronionych.

Konferencja w Santa Marta mogłaby nadać ważny globalny sygnał: ale już teraz musimy działać na poziomie regionalnym.

Informacja redakcji: prawa do zdjęcia należą do odpowiedniego wydawcy.